ΓΛΑΥΚΩΜΑ: η ύπουλη νόσος των ματιών

Τι είναι το γλαύκωμα;
Είναι μια συχνή και ύπουλη πάθηση των οφθαλμών, που χαρακτηρίζεται από προοδευτική καταστροφή του οπτικού νεύρου λόγω αυξημένης ενδοφθάλμιας πίεσης. Προκαλεί αλλοιώσεις των οπτικών πεδίων και τελικά μπορεί να οδηγήσει στην τύφλωση, αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα.
Λέμε ύπουλη γιατί στα πρώτα στάδια δεν δίνει κανένα απολύτως σύμπτωμα, αλλά εξελίσσεται αργά για μία περίοδο ετών, καταστρέφει σταδιακά το οπτικό νεύρο και η βλάβη αυτή είναι μη αντιστρεπτή.
Ένας τυχαίος έλεγχος στον οφθαλμίατρο, για άλλον συνήθως λόγο, είναι η αιτία να βρεθεί η υπερτονία και να αρχίσει μια πλήρης διερεύνηση.
Η αυξημένη ενδοφθάλμια πίεση - υπερτονία- (συνήθως πάνω από 20-22 mmHg) αποτελεί την πρώτη ένδειξη ( αλλά όχι την μόνη) για την ύπαρξη της νόσου, αν και υπάρχουν σπάνιες περιπτώσεις που έχουμε γλαύκωμα ακόμα και με φυσιολογική πίεση (γλαύκωμα χαμηλής πιέσεως).

Πως προκαλείται το γλαύκωμα;

Ο οφθαλμός παράγει ένα υγρό, το υδατοειδές υγρό, το οποίο κυκλοφορεί μέσα στα διάφορα διαμερίσματά του και αποχετεύεται στη φλεβική κυκλοφορία. Κατά τη διάρκεια του 24ώρου ποσότητα αυτού του υγρού διαρκώς παράγεται και αποχετεύεται. Όταν διαταραχτεί η ισορροπία ανάμεσα στην παραγωγή και την αποχέτευσή του, συνήθως λόγω αυξημένης αντίστασης στην αποχέτευσή του, ο αυξημένος όγκος του συνεχώς παραγόμενου υγρού πιέζει τα τοιχώματα του οφθαλμού, με αποτέλεσμα να αυξηθεί η ενδοφθάλμια πίεση.
Η πίεση αυτή μεταδίδεται σε όλα τον βολβό και η πίεση που ασκείται πάνω στις ίνες του οπτικού νεύρου, προκαλεί προοδευτική, μη αναστρέψιμη καταστροφή του νεύρου(κοίλανση ΟΝ). Το οπτικό νεύρο μεταφέρει τα οπτικά ερεθίσματα από το μάτι στον εγκέφαλο. Η βλάβη αυτή είναι συνήθως αργή και προοδευτική κι έτσι συχνά δεν γίνεται έγκαιρα αντιληπτή από τον πάσχοντα. Δυστυχώς, οι βλάβη που έχει γίνει στο οπτικό νεύρο μέχρι τη στιγμή της διάγνωσης είναι μη αντιστρεπτή. Ακόμη και μετά την έναρξη θεραπείας η βλάβη συνεχίζει να εξελίσσεται, αλλά με πολύ πιο αργό ρυθμό, όταν γίνεται σωστή παρακολούθηση.
Υπάρχουν διάφοροι τύποι γλαυκώματος. Εντούτοις , οι 7 στους 10 γλαυκωματικούς ασθενείς πάσχουν από το πρωτοπαθές γλαύκωμα ανοικτής γωνίας (POAG), την πιο συχνή μορφή γλαυκώματος. Άλλες μορφές γλαυκώματος είναι το δευτεροπαθές γλαύκωμα (μετά από τραύματα του οφθαλμού, φλεγμονές, χρήση φαρμάκων π.χ. κορτιζόνης κλπ.),το γλαύκωμα στενής γωνίας, το γλαύκωμα χαμηλής πιέσεως και το συγγενές γλαύκωμα.

 
Ποιές είναι οι φυσιολογικές τιμές της ενδοφθάλμιας πίεσης ;
Οι τιμές μεταξύ 10 - 20 mm Hg θεωρούνται φυσιολογικές για τον περισσότερο κόσμο. Είναι όμως δυνατόν κάποια μάτια να είναι ανθεκτικά και σε μεγαλύτερες τιμές ενδοφθάλμιας πίεσης.​Γι' αυτό και γίνονται εξειδικευμένες εξετάσεις πριν δοθεί σε κάποιον ασθενή αγωγή.

Ποιος πάσχει από γλαύκωμα;

Εκατομμύρια άνθρωποι ανά τον κόσμο πάσχουν από γλαύκωμα χωρίς να υπάρχει κάποια συγκεκριμένη αιτία ή να το έχουν προκαλέσει.​Το γλαύκωμα μπορεί να εμφανιστεί στον οποιοδήποτε. Ο μόνος τρόπος για να προστατεύσουμε την όρασή μας είναι να το αντιμετωπίσουμε έγκαιρα. Γι' αυτό το λόγο θεωρείται αναγκαία η τακτική οφθαλμολογική εξέταση.
Εντούτοις υπάρχουν παράγοντες κινδύνου που αυξάνουν την πιθανότητα ανάπτυξης της νόσου. Οι παράγοντες αυτοί είναι οι εξής:
• Η προχωρημένη ηλικία
• Η κληρονομικότητα
• Ο διαβήτης
• Η υπέρταση
• Η μυωπία
• Η μακροχρόνια χορήγηση κορτιζόνης, ιδίως τοπικά (κολλύρια)
• Ο τραυματισμός του οφθαλμού

Πως μπορώ να προβλέψω αν θα πάθω γλαύκωμα;

Καλό είναι να γνωρίζει ο καθένας την ανατομική κατασκευή του ματιού του, το πάχος του κερατοειδούς, το είδος της γωνίας προσθίου θαλάμου που διαθέτει και το κληρονομικό ιστορικό του. Φαίνεται οτι η κληρονομικότητα παίζει  ισχυρό ρόλο γι' αυτό και συστήνεται η προληπτική μέτρηση της ενδοφθάλμιας πίεσης σε όλους, αλλά πολύ περισσότερο σε άτομα με ιστορικό γλαυκώματος στην οικογένειά τους.

Τι συμπτώματα προκαλεί το γλαύκωμα ;

Δυστυχώς, το γλαύκωμα είναι ύπουλη ασθένεια. ΔΕΝ ΔΙΝΕΙ ΚΑΝΕΝΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑ. Συνήθως ανακαλύπτεται τυχαία, σε οφθαλμολογική εξέταση ρουτίνας, όταν ο ασθενής έρχεται για να αλλάξει τα γυαλιά του. Το γλαύκωμα καταστρέφει σταδιακά το οπτικό νεύρο, χωρίς να επηρεάζει την οπτική οξύτητα μέχρι το τελικό στάδιο. Η κεντρική όραση παραμένει φυσιολογική, ενώ τα οπτικά πεδία (η αντίληψη του χώρου γύρω μας) συνεχώς στενεύουν, χωρίς όμως αυτό να γίνεται πάντα αντιληπτό από τον ασθενή, παρά μόνο όταν επηρεαστεί η κεντρική όραση. Τότε όμως είναι ήδη πολύ αργά για θεραπεία.
Μόνο σε περίπτωση που έχουμε πολύ αυξημένη πίεση, άνω των 40-50 mm Hg, όπως στο οξύ γλαύκωμα κλειστής γωνίας, υπάρχει έντονος πόνος και θόλωση της όρασης.

Μπορεί να προληφθεί το γλαύκωμα;

Όχι, μπορούμε όμως να ελαχιστοποιήσουμε τις συνέπειές του με την έγκαιρη διάγνωση και έναρξη της θεραπείας. Για το λόγο αυτό θα πρέπει να κάνετε προληπτικούς ελέγχους σε οφθαλμίατρο, κάθε δύο χρόνια αν είστε πάνω από 40 ετών και κάθε ένα χρόνο αν είστε πάνω από 60. Αν όμως ανήκετε σε κάποια από τις ομάδες κινδύνου, τότε ο έλεγχος μετά τα 40 θα πρέπει να γίνεται τουλάχιστον μία φορά το χρόνο.​Μπορεί να θεραπευθεί το γλαύκωμα;​Όχι , αλλά στις περισσότερες περιπτώσεις μπορεί να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά, ώστε να μη προκληθούν σοβαρές βλάβες στα μάτια. Εάν πάσχετε από γλαύκωμα θα πρέπει να γνωρίζετε πως ο έλεγχος και η αντιμετώπιση της νόσου θα πρέπει να συνεχιστεί για το υπόλοιπο της ζωής σας.

Τζανακάκη 17,

3ος όροφος

Τηλ 2821020015-6

Κιν 6973984609

Ε-mail: likakidim@gmail.com

Πού θα μας βρείτε